Alles staat op rood bij De Stationstuinen: wie heeft de regie?

In dit artikel:

De Stationstuinen moet volgens de plannen van Barendrecht een nieuwe, trotse wijk worden met circa 4.000 woningen, winkels, horeca, maatschappelijke voorzieningen en werkgelegenheid. Een recent rapport van de Rekenkamer tekent echter een veel minder rooskleurig beeld: het project kampt met bestuurlijke, financiële en inhoudelijke risico’s die onvoldoende door de lokale politiek zijn besproken.

Centrale knelpunt is eigendom en regie. De gemeente beschikt niet over de grond waar de wijk moet komen; grote invloed ligt daardoor bij particuliere grondeigenaren (onder meer de familie Van den Heuvel) en commerciële ontwikkelaars. Die partijen bepalen in de praktijk welke onderdelen economisch haalbaar zijn, waardoor minder rendabele maar maatschappelijk belangrijke voorzieningen onder druk kunnen komen te staan. Met andere woorden: wie de grond heeft, heeft veel zeggenschap over de uiteindelijke invulling.

Concreet ontbreken voor essentiële voorzieningen zoals een basisschool en een buurtcentrum nog heldere, uitgewerkte plannen. In plaats van voorzieningen gelijktijdig met woningbouw te plannen, lijkt in De Stationstuinen de volgorde omgekeerd: eerst woningen, later de maatschappelijke functies. Dat vergroot het risico dat nieuwe inwoners eerst in een buurt komen te wonen voordat basisvoorzieningen aanwezig zijn.

Het rapport signaleert ook financiële risico’s. De exploitatie van parkeerplaatsen wordt genoemd als mogelijk langlopend risico: blijven de inkomsten achter, dan kan de gemeente op termijn bijbetalen. Verder bestaat kans op verdringing of concurrentie tussen nieuwkomende winkels en horeca in De Stationstuinen en bestaande ondernemers elders in Barendrecht.

Bestuurlijk wijst de Rekenkamer op gebrekkige informatievoorziening aan de gemeenteraad. Het voorzieningenniveau en de bijbehorende risico’s worden niet structureel in rapportages meegenomen, waardoor raad en publieke controle beperkt zijn. Formeel draagt het college de regie, maar feitelijk ontstaat een diffuus speelveld waarin verantwoordelijkheid vervaagt zodra moeilijke keuzes moeten worden gemaakt.

De Rekenkamer adviseert de gemeente meer grip te krijgen voordat de ontwikkeling verder wordt opgeschaald. Het college heeft laten weten de aanbevelingen over te nemen, maar overnemen van adviezen is niet hetzelfde als actief regie voeren. De komende jaren zal bepalen of Barendrecht die regie terugpakt en de wijk integraal leefbaar maakt, of dat er vooral woningen verschijnen terwijl scholen, ontmoetingsplekken en andere voorzieningen telkens naar een volgende fase worden doorgeschoven — en of duidelijk wordt wie in werkelijkheid de touwtjes in handen had.